دانشگاه شهید بهشتی نشریه فیزیولوژی ورزش و فعالیت بدنی 2676-3710 18 4 2025 12 22 Sprint exercise snacking versus volume-matched intermittent-sprint exercise: acute metabolic and hormonal responses in overweight men مقایسه فعالیت ورزشی سرعتی_پرتوان میان‌وعده‌ای و تناوبی هم‌حجم: پاسخ‌های حاد سوخت‌وسازی_هورمونی در مردان دارای اضافه‌وزن 119 137 106639 10.48308/joeppa.2026.243115.1428 FA بانیپال تاتارو گروه علوم زیستی ورزش، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران افشار جعفری گروه علوم زیستی ورزش، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2025 12 01 <strong>Background and Purpose:</strong> Exercise snacking has recently emerged as a novel, time-efficient, and practical strategy for improving metabolic health and cardiometabolic outcomes. This approach typically involves the distribution of very brief bouts of high-intensity exercise across the day, aiming to maximize metabolic stimulation while minimizing total time commitment. Although exercise snacking may improve glycemic control, aerobic fitness, and energy expenditure, human data comparing the effect of sprint-based exercise snacking and volume-matched intermittent-sprint exercise performed within a single session are scarce and we aimed to compare the acute metabolic and hormonal responses to these two exercise protocols in overweight men.<br /><strong>Materials and Methods:</strong> In this randomized crossover design study 14 overweight men completed a single session of intermittent-sprint exercise (ISE), and a volume-matched intermittent-sprint exercise performed separately in the morning and afternoon (SES1 + SES2). Each sprint bout was based on a Wingate-style protocol. Respiratory gas exchange was continuously measured to assess excess post-exercise oxygen consumption (EPOC), respiratory exchange ratio (RER), and fat and carbohydrate oxidation, both cumulatively and at discrete time points, throughout a 30-minute recovery period following exercise. Venous blood samples were obtained at baseline, immediately post-exercise, and 30 minutes into recovery to determine concentrations of lactate, glucose, insulin, cortisol, the cortisol-to-insulin ratio, epinephrine, norepinephrine, glycerol, and non-esterified fatty acids (NEFA).<br /><strong>Results:</strong> The findings demonstrated that the exercise snacking condition elicited significantly greater increases in EPOC, total energy expenditure, and cumulative oxidation of both fat and carbohydrate substrates compared to the volume-matched intermittent-sprint exercise condition (p<0.05). In contrast, glycolytic and sympathoadrenal responses, reflected by higher post-exercise lactate and catecholamine concentrations, were significantly higher immediately after the intermittent-sprint exercise session. Conversely, lipolytic markers, including circulating glycerol and NEFA concentrations, were significantly elevated during the late recovery phase following exercise snacking compared with intermittent-sprint exercise (p<0.05). No significant differences were observed between conditions for mean RER or point-specific substrate oxidation rates during the recovery period.<br /><strong>Conclusion:</strong> These findings indicate that distributing sprint exercise across the day in the form of exercise snacks, despite identical total exercise volume and intensity, induces greater cumulative metabolic stimulation and post-exercise energy expenditure than performing the same workload within a single intermittent session. This pattern appears to promote a more favorable lipolytic environment during recovery, which may have implications for enhancing fat oxidation in overweight men. <strong>زمینه</strong><strong> و هدف</strong><strong>: </strong>به­تازگی فعالیت­‌های ورزشی میان­­‌وعده‌ای به‌عنوان رویکردی نوین، کم­زمان و کاربردی برای بهبود پیامدهای سوخت‌وسازی و تندرستی ارائه شده‌اند؛ به­‌ویژه برای افرادی که به دلایل زمانی یا تحمل‌پذیری قادر به انجام جلسه‌های درازمدت تمرین نیستند. این الگوها همواره شامل اجرای وهله‌های بسیار کوتاه اما پرشدت فعالیت ورزشی در طول روز هستند و هدف آن‌ها بیشینه­‌سازی تحریک سوخت‌­و­سازی با کمترین زمان خالص فعالیت است. با وجود یافته­های  رو‌به‌رشد درباره اثرات سودمند فعالیت­های میان‌وعده‌ای بر مهار و کنترل گلوکز، آمادگی هوازی و هزینه انرژی، داده‌های انسانی درباره پاسخ ‌های حاد سوخت­و­سازی– هورمونی این الگوها همچنان اندک است؛ به‌ویژه زمانی که با فعالیت‌ های­سرعتی – پرتوان تناوبی هم­‌حجم مقایسه می‌شوند. از این‌رو، این پژوهش با هدف مقایسة پاسخ­‌های حاد سوخت‌­وسازی و برخی نشانگرهای هورمونی به فعالیت سرعتی _ پرتوان میان­‌وعده‌ای و تناوبی هم­حجم در مردان دارای اضافه‌ وزن انجام شد.<br /><strong>مواد و روش­ها: </strong>این پژوهش به‌صورت نیمه‌تجربی متقاطع با اندازه‌گیری مکرر انجام شد. چهارده مرد دارای اضافه ‌وزن (با نمایه توده بدن بیش از ۲۵ کیلوگرم بر متر مربع) در دو شرایط آزمایشی جداگانه و به­‌صورت تصادفی، با فاصله شست‌وشوی یک‌ هفته‌ای شرکت کردند. شرایط آزمایشی شامل: یک وهله فعالیت سرعتی _ پرتوان تناوبی (ISE) و دو وهله فعالیت سرعتی _ پرتوان میان­‌وعده‌ای هم‌ حجم (SES1+SES2) در صبح و عصر بود که هر دو بر­پایه آزمون وینگیت طراحی شدند. اندازه‌گیری گازهای تنفسی برای تعیین اکسیژن مصرفی اضافی پس از ورزش (EPOC)، نسبت تبادل تنفسی (RER) و اکسایش چربی و کربوهیدرات به‌صورت تراکمی و نقطه‌ای تا ۳۰ دقیقه دوره بازیافت انجام شد. نمونه­­های خونی در سه زمان (پیش از فعالیت، بلافاصله پس از فعالیت و ۳۰ دقیقه پس از فعالیت) برای سنجش لاکتات، گلوکز، انسولین، کورتیزول، نسبت کورتیزول به انسولین، اپی‌نفرین، نوراپی‌نفرین، گلیسرول و اسیدهای چرب غیر‌استریفه‌شده (NEFA) جمع‌آوری شد. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های تحلیل واریانس مکرر یک‌طرفه و دوطرفه در سطح معناداری کمتر از 5 صدم تحلیل شدند.<br /><strong>نتایج: </strong>یافته‌های پژوهش نشان داد که افزایش پاسخ EPOC، هزینه انرژی تام (کل فعالیت و دوره بازیافت) و اکسایش تجمعی سوبستراهای سوختی در الگوی فعالیت میان­‌وعده‌ای به­‌طور معناداری بیشتر از فعالیت سرعتی _ پرتوان تناوبی هم‌حجم بود (05/0>P). در مقابل، پاسخ­­های گلیکولیتیکی و سمپاتوآدرنالی، شامل افزایش لاکتات و کاتکولامین‌ها، بلافاصله پس از فعالیت در الگوی سرعتی _ پرتوان تناوبی چشمگیر‌تر بود. از سوی دیگر، پاسخ ‌های لیپولیتیکی، به‌­ویژه افزایش غلظت گلیسرول و NEFA در پایان دوره بازیافت، در الگوی میان‌­وعده‌ای به­‌طور معناداری بیشتر دیده شد (05/0>P). تفاوت معناداری در RER  و مقادیر اکسایش نقطه‌ای چربی و کربوهیدرات طی دوره بازیافت بین دو الگو دیده نشد.<br /><strong>نتیجه‌گیری: </strong>یافته­‌های این پژوهش نشان می­‌دهد که توزیع زمانی فعالیت‌­های سرعتی _ پرتوان در قالب میان­وعده‌های ورزشی، با وجود همسان‌­سازی حجم و شدت کلی فعالیت بدنی، می­تواند پاسخ­های تجمعی سوخت‌وسازی و هزینه انرژی بیشتری نسبت به اجرای همان حجم فعالیت در قالب یک وهله تناوبی ایجاد کند. این الگو با ایجاد محیط لیپولیتیکی مساعدتر در دوره بازیافت، شاید به‌عنوان رویکردی کم‌ زمان و بالقوه مؤثر برای بهبود اکسایش چربی و وضعیت سوخت­و­سازی در مردان دارای اضافه ‌وزن مورد توجه قرار گیرد. با این همه، بررسی اثرات درازمدت و پنجره‌های بازیافت طولانی‌تر برای تأیید پیامدهای بالینی و ترکیب بدن ضروری است. https://joeppa.sbu.ac.ir/article_106639_5c6256b8d02bd6ace1924735170e6c41.pdf